Uylari.uz tahririyati

Toshkentda kvartira sotib olishdan oldin kadastr pasportini qanday tekshirish kerak

Kvartiraning kadastr pasporti, davlat reyestridan ko‘chirma, taqiqlar va amaldagi rejaning hujjatlarga mosligini bosqichma-bosqich tekshirish.

Kadastr pasporti ko‘pincha kvartirani sotib olish mumkinligini hal qiladigan yagona hujjat sifatida qabul qilinadi. Aslida uning vazifasi torroq: u obyektni va uning texnik xususiyatlarini kadastr tizimida tasvirlaydi. Kvartiraga bo‘lgan ro‘yxatdan o‘tgan huquq davlat reyestridan ko‘chirma bilan bog‘liq, taqiq va boshqa cheklovlar esa alohida tekshiriladi. Bu hujjatlarning hech biri o‘z-o‘zidan amaldagi reja qog‘ozdagi chizmaga mosligini ko‘rsatmaydi.

Toshkentda kvartira sotib olish haqidagi yangi qidiruv natijalarida kadastr, qayta rejalashtirish va obyektni tekshirish savollari muntazam uchraydi. Bu amaliy qiziqish belgisi, ammo oylik so‘rovlarning mutlaq soni emas. Quyidagi tartib aynan kadastr tekshiruviga bag‘ishlangan. U notarius, texnik mutaxassis va bitimning umumiy huquqiy tahlilini almashtirmaydi.

Pasport, ko‘chirma va huquq asosi o‘rtasidagi farq

Kadastr pasportida manzil, kadastr raqami, maydon, reja va boshqa texnik ma’lumotlar bo‘ladi. Davlat reyestridan ko‘chirma ro‘yxatdan o‘tgan huquq va reyestr yozuvlarini ko‘rsatadi. Huquqni vujudga keltirgan asos esa oldi-sotdi shartnomasi, meros hujjati, sud qarori yoki boshqa hujjat bo‘lishi mumkin. Xaridor uchala qatlamning bir obyektga tegishli ekanini tushunishi kerak.

Davlat reyestrining rasmiy sahifasi ko‘chmas mulk, unga bo‘lgan huquq va huquq egasi haqidagi ma’lumotlar reyestrda saqlanishini tushuntiradi. my.gov.uz portalida ko‘chirma va kadastr pasportini tekshirish uchun bepul xizmat bor. Shuning uchun messenjerda yuborilgan surat faqat boshlang‘ich ma’lumotdir; tekshiruv rasmiy manbada va aynan ko‘rsatilayotgan kvartira bo‘yicha o‘tkaziladi.

Hujjatning yangi ko‘rinishi undagi barcha ma’lumot yangiligini anglatmaydi. Keyinchalik maydon, raqam yoki huquq yozuvi o‘zgargan bo‘lishi mumkin. Eski kadastr raqami ham darhol muammo degani emas: o‘zgartirilgan raqamni aniqlash uchun alohida davlat xizmati mavjud. Har qanday tafovutni taxmin bilan emas, rasmiy ma’lumot bilan izohlash lozim.

Bo‘nak berishdan oldin nimalarni so‘rash kerak

Sotuvchidan kadastr pasportining barcha sahifalari va rejasi, davlat reyestridan yangi ko‘chirma hamda huquq asosini so‘rang. Raqam, manzil, huquq egasi va sanani solishtirish uchun asl nusxa yoki rasmiy elektron hujjat ko‘rsatilishi kerak. Shaxsiy ma’lumotni begona odamlarga yubormang va ommaga joylamang; u faqat aniq bitim doirasida ishlatiladi.

Qaytarilmaydigan to‘lovdan oldin xonalar birlashtirilganmi, oshxona yoki sanuzel ko‘chirilganmi, balkon, lodjiya yoxud umumiy maydonning bir qismi qo‘shilganmi, yangi eshik o‘rni ochilganmi — aniqlang. Ta’mir eski bo‘lsa ham bu savollar muhim. “Men olganimda shunday edi” degan javob o‘zgarish kadastrga kiritilganini isbotlamaydi.

Sotilayotgan narsa aniq bo‘lsin: butun kvartirami yoki ulushmi, turar joymi yoki noturar joymi, bitta kadastr obyektimi yoki bir nechta obyektmi. E’londagi manzil mo‘ljal tarzida yozilgan bo‘lishi mumkin. Uni rasmiy manzil va kadastr raqami bilan solishtiring. Narx, mebel va topshirish sharti muhim, lekin ular obyektni huquqiy jihatdan aniqlamaydi.

Ko‘chirma va kadastr raqamini onlayn tekshirish

my.gov.uz davlat reyestridagi ko‘chirma va pasportni bepul, avtomatik tekshirish xizmatini taqdim etadi. davreestr.uz sayti esa shaxsiy kabinet orqali kadastr raqami bo‘yicha mavjud ko‘chirmani izlash tartibini bayon qiladi. Portal manzilini o‘zingiz kiriting; noma’lum vositachi yuborgan havola orqali ochmang.

Kadastr raqamini har bir belgisigacha solishtiring. Keyin manzil, obyekt turi, maydon va huquq haqidagi ma’lumotni pasport hamda huquq asosidagi hujjat bilan tekshiring. Tizim obyektni topmasa, o‘xshash raqamni tanlamang. Mulkdor kadastr organidan ma’lumotni aniqlashtirsin. Raqam o‘zgargan bo‘lsa, alohida rasmiy servis natijasini ham aynan shu kvartira hujjatlari bilan bog‘lash kerak.

Onlayn tekshiruv taqdim etilgan ko‘chirmaning so‘rov paytidagi davlat ma’lumotiga mosligini ko‘rsatadi. U devor, quvur, elektr tizimi yoki ta’mir holatini baholamaydi. Tekshiruv sanasi va hujjat rekvizitini shaxsiy ish ro‘yxatingizda qayd eting, ammo shaxsiy ma’lumotlarning ochiq arxivini yaratmang.

Reja va maydonni qanday solishtirish kerak

Avval kirish, tashqi kontur, xonalar, oshxona, sanuzel, yo‘lak, balkon yoki lodjiyani rejadan toping. So‘ng kvartirani shu tartibda aylanib chiqing. “Rejada eshik bor, amalda yopilgan” yoki “rejadagi devor o‘rnida bitta katta xona” kabi xolis qayd yozing. Bitta ko‘rik asosida huquqiy xulosa chiqarmang.

E’londagi umumiy maydonni kadastr hujjati bilan taqqoslang. Kichik farqning texnik sababi bo‘lishi mumkin, lekin xaridor uni o‘zi o‘ylab topmasligi kerak. Kadastr mutaxassisining rasmiy tushuntirishi yoki yangilangan hujjatni so‘rang. Devor uzunligini o‘lchab, maydonni mustaqil qayta hisoblash ham yetarli emas: ayrim zonalarni hisobga olish usuli farq qilishi mumkin.

Nam zona, tashqi kontur, kirish, fasad yoki konstruksiyalar o‘zgargan joylarga alohida e’tibor bering. LexUZdagi 200-son qarorning amaldagi tahriri ayrim yuk ko‘taruvchi bo‘lmagan o‘zgarishlarni ruxsatdan ozod qiladi, biroq ko‘p kvartirali uydagi joylarni qayta rejalashtirishni bu umumiy istisnodan bevosita chiqaradi. Shuning uchun «yuk ko‘taruvchi konstruksiya o‘zgarmagan» degan gap kvartira uchun ruxsat tartibi kerak bo‘lmaganini o‘zi isbotlamaydi. Ish turi va zarur hujjatlarni vakolatli organ hamda mutaxassis amaldagi loyiha asosida belgilaydi.

Devorning yuk ko‘taruvchi ekanini ko‘z bilan aniqlamang. Qalinlik, material va joylashuv faqat taxmin beradi. Reja farq qilsa yoki sotuvchi konstruksiyada yangi o‘rin ochilganini aytsa, loyiha va ruxsat hujjatlarini so‘rang, muhandisni jalb qiling. Masala hal bo‘lmaguncha bahsli maydonni kvartiraning foydali qismi sifatida hisoblamang.

Taqiq va boshqa cheklovlar alohida masala

Pasport bilan rejaning mosligi taqiq, xatlov, ipoteka yoki boshqa cheklov yo‘qligini bildirmaydi. my.gov.uz portalida kadastr obyektiga taqiqni tekshirish uchun alohida xizmat bor. Adliya tizimining uy-joy sotib olish bo‘yicha yo‘riqnomasi sotuvchi huquqi, kadastr ma’lumoti, taqiq, xatlov, ipoteka, boshqa mulkdorlar va ro‘yxatda turgan shaxslar haqidagi masalalarni tekshirishni tavsiya qiladi.

Cheklovni bitimga imkon qadar yaqin vaqtda yana tekshiring, chunki holat o‘zgarishi mumkin. Notarius ko‘p ma’lumotni idoralararo tizim orqali oladi. Shunga qaramay, xaridor savollarini oldindan tayyorlashi va eski skrinshotni yakuniy tekshiruv deb bilmasligi kerak. Kvartira ulushli mulk bo‘lsa, nikoh davrida olingan bo‘lsa yoki voyaga yetmagan shaxs huquqi mavjud bo‘lsa, rozilik va hujjatlar to‘plami o‘zgaradi.

Kadastr ma’lumoti qarzdorlik, pul o‘tkazish va kvartirani bo‘shatish tartibini ham hal qilmaydi. Kalit va pul qachon topshirilishi, qaysi jihoz qolishi, topshirish kunigacha hisoblangan to‘lovni kim to‘lashi, hisoblagich ko‘rsatkichi qanday qayd etilishi yozma belgilanadi.

Tafovut aniqlansa nima qilish kerak

Sotuvchidan fayldagi bitta sahifani almashtirish yoki qo‘lda izoh yozishni so‘rash bilan cheklanmang. E’lon, pasport, ko‘chirma, huquq asosi va amaldagi holatni bitta jadvalda yozing. Har bir farqni qaysi rasmiy hujjat tushuntirishi va uni kim berishi ko‘rsatiladi. Jadval muammoni o‘zi hal qilmaydi, ammo uni yozishmalar orasida yo‘qolishiga yo‘l qo‘ymaydi.

Xato reyestr ma’lumotiga tegishli bo‘lsa, mulkdor my.gov.uz orqali ko‘chmas mulk ma’lumotini bepul tahrirlash uchun ariza berishi mumkin. Portal uch ish kuni va ariza topshirishda hujjat talab qilinmasligini ko‘rsatadi. Bu har qanday murakkab o‘zgarish uch kunda yakunlanadi degani emas; kadastr organi qo‘shimcha asos yoki boshqa jarayonni belgilashi mumkin.

Yangi kadastr pasporti kerak bo‘lsa, my.gov.uz ko‘p kvartirali uydagi kvartira uchun uni tayyorlash muddati besh ish kunigacha ekanini bildiradi. Vakolatli organ joyida o‘lchov qiladi, hisob yuboradi va pasportni rasmiylashtiradi. Narx amaldagi tarifga bog‘liq, shuning uchun eski maqoladagi yoki begona kvitansiyadagi summaga tayanmang.

Muhim tafovut rasman tuzatilgach, ko‘chirmani yana tekshiring. Rasmiylashtirish xarajatini kim to‘lashi va qaysi sanagacha ish bitishi yozma kelishilishi mumkin. Dastlabki hujjat matni va pul qaytarilishi masalasini mablag‘ berishdan oldin notarius yoki mustaqil yurist bilan ko‘rib chiqing.

Amaliy ketma-ketlik

AvvalUylari.uz kvartiralar katalogiorqali mos variantlarni tanlab, kartochka raqamini saqlang. Ko‘rikdan oldin pasport, ko‘chirma va huquq asosini so‘rang. Rasmiy ko‘chirma bilan raqamni tekshiring, so‘ng joyida kirish, xonalar, nam zonalar, tashqi kontur va maydonni taqqoslang. Taqiqni alohida ko‘ring va notarius uchun mulkdor, rozilik hamda ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha savollar tuzing.

Natijani uch guruhga ajrating: mos; hujjat kerak; texnik yoki huquqiy xulosa kerak. Pardozdagi nuqsonni reyestr tafovuti bilan aralashtirmang. Tirnalgan pol holat va narxga ta’sir qiladi, boshqa kontur esa obyektning aniqlanishi va rasmiylashtirilishiga taalluqli.

Xulosa

To‘g‘ri kadastr tekshiruvi bitta pasport suratiga emas, balki rasmiy raqam, yangi ko‘chirma, huquq asosi, reja, amaldagi kvartira va cheklovlarning alohida tekshiruviga tayanadi. Bu zanjirning mosligi ta’mir sifatini baholamaydi va notarial bitimni almashtirmaydi, lekin tasdiqlangan hamda ochiq qolgan savollarni ajratadi. Ma’lumotlar mos kelmasa, og‘zaki va’da yoki chegirma bilan shoshilish o‘rniga sababni hujjat bilan bartaraf etib, tekshiruvni takrorlash kerak.